Mar
28
میخواهم برایتان یک داستان واقعی تعریف کنم و در پی آن یک مسألهی اخلاقی مطرح کنم.
در سال ۱۸۴۱، یک کشتی مسافری انگلیس را ترک کرد تا با عبور از اقیانوس، مهاجران ایرلندی و اسکاتلندی را به ایالات متحد آمریکا ببرد. کشتی در دریا به یک کوه یخ برخورد کرد و بهشدت آسیب دید. مسافران از ترس غرق شدن، سراسیمه خودشان را به داخل قایق نجاتی انداختند. از ۸۲ سرنشین کشتی اصلی، ۴۱ نفر موفق شدند سوار قایق شوند و خودشان را نجات دهند. ولی ظرفیت این قایق کمتر از ۳۰ نفر بود و به همین خاطر در روز دوم دچار مشکلات فنی شد و آب از دیوارههای آن به داخل نفوذ کرد. ناخدای دوم کشتی که دید وضع خیلی وخیم هست دستور داد که قایق سبک شود. در این بین ملوانی سرسخت به نام هولمز (Holmes) بلند شد تا دستور را اجرا کند. دستور این بود.
۱- هیچ زن یا کودکی به دریا انداخته نشود.
۲- هیچ مردی از همسرش جدا نشود.
در مجموع ۱۴ مرد و ۲ زن به دریا انداخته شدند. آن دو زن خواهرهای یکی از مردها بودند و چون برادرشان به دریا پرت شده بود، از ملوانها خواستند که آنها را هم به دریا پرت کنند.
در نهایت قایق با سرنشینان باقیمانده نجات پیدا کرد و مسافران به آمریکا رسیدند. ولی چند نفر از بازماندگان از هولمز شکایت کردند و او به جرم قتل بازداشت شد. استدلال قانونی این بود:
۱- جان مسافران بر ملوانها مقدم است. پس اول خود ملوانها باید میپریدند.
۲- اگر قرار است کسی برای نجات جان دیگران قربانی شود، باید اول قرعهکشی کرد.
در نهایت هولمز به جرم قتل غیرعمد، شش ماه زندانی شد. به نظر شما هولمز سزاوار این مجازات بود یا نه؟
منبع: Philosophy of Law
بله. قرعه باید اجرا میشد. هر کسی بالاخره عزیزی داره در جایی.
هیج کس نیست که اجازه داشته باشه زمان مرگ کسی رو قضاوت کنه.
جان مسافران میتونه در شرایطی مقدم نباشه مثلا با کم شدن ملوانها برای قایق مشکلی پیش بیاد یا اصلا بعد از پریدن ملوانها کسی نمیمونه که بقیه رو بندازه پایین ولی دلیل دومشون (قرعه کشی) قابل بحثتره:
من قبول دارم که شرطها خوب نبودن. شرط اول تو دنیای امروز به دلیل برابر بودن زن و مرد هیچ دلیل عرفی و منطقی و …ای نداره … برابری که فقط توی حق طلاق نیست تو اینجاها هم هست. ولی اینکه شرطها خوب نبودن معنیش این نیست که باید قرعهکشی بشه.
مثلا یکی از اشکالهای قرعهکشی اینه که بین یه بچهی ۲ ساله و یه پیرمرد ۱۰۲ ساله یا یکی که سرطان داره و ۲روز دیگه میمیره هیچ فرقی وجود نداره (ممکنه بگین خب عادلانهاست و از نظر ما هم فرقی وجود نداره ۲ روز زندگی از نظر صاحبش خیلی مهمه … خوب جوابی ندارم فقط مثال زدم) یا مثلا باید یه خانم حامله ۲نفر حساب بشه
یکی دیگه از اشکالها اینه که بین مسافرهای First Class و Economic Class هم هیچ تفاوتی وجود نداره در حالی که اونایی که بیشتر پول دادن باید امکانات بیشتری داشته باشن
میشه خیلی پارامترهای دیگهای هم پیدا کرد که موثر هستن … در کل یه قرعهکشی وزندار (مثل امتیاز دادن بانکها برای قرعهکشی) میتونه تا حدودی به عدالت نزدیک بشه مثلا سن پایین یا مقدار پول بلیط امتیاز داشته باشه و …
فکر میکنم گاهی اوقات کار درست وجود ندارد!
اما به نظرم این قانونها میتوانست مفید باشد
هیچ خانوادهای به آب انداخته نشود.
هیچ کودکی به آب انداخته نشود.
داوطلبها بپرند!
باقی به ترتیب سن سورت شوند و از بالا به پایین به آب انداخته شوند!
هر چند که فکر میکنم انسان محکوم به امید است و گرفتن حق زندگی از هر کس کاری غیر انسانی است!
سال نو مبارک نامی عزیز. به نظر من هر کاری این خارجی ها بکنن درسته .امضا : یک غرب زده.
سوالی که آخر متن پرسیدی تلویحا جانبداری از مطلقگراییه. یعنی پیشفرض اینه که جواب باید آره یا نه باشه. صفر یا یک. در حالی که این پیشفرض و این که جواب گیر و گنگیهای اخلاقی این قدر ساده باشه خودش کاملا جای سوال داره.
خیلی از بحثها (مثل سقط جنین، همجنسگرایی یا چیزای دیگه) تا حد خیلی زیادی به جامعهای که بستر اون بحثه بستگی داره. منظورم اجماع عمومیه. بدون این که فراتر از این اجماع مرجعیتی باشه که جواز حکمهای اخلاقی حساب بشه.
اما تو این مثال بحث کردن بازم دشوارتره، چون باید دید قوانین و common sense انگلیس باید لحاظ بشه یا آمریکا یا حتا ایرلند و اسکاتلند.
تازه اگر بخوای قضیه اولویت جون زنها و بچهها رو هم در نظر بگیری بحث انقدر مفصل میشه که میشه از توش یک کتاب در آورد.
نظر شخصی من اینه که هم هولمز حق داشت و هم قاضی. اما خیلی مشتاقم ببینم نظر بقیه چی میتونه باشه…
نه نبود.
به نظرم سزاوار نبوده… اگه شاکی ها رو هم می نداخت تو آب فقط این مشکل براش پیش نمی یومد
بعدم فکر می کنم ما الان صلاحیت نداریم برای اون زمان نظر بدیم. آدما در شرایط بحرانی ، به خصوص وقتهایی که پای زندگیشون در میون باشه کمتر منطقی و اخلاقی عمل می کنن
به نظر من اول از همه نباید بین مرد و زن فرقی گذاشت. یک زندگی یک زندگی است بدون توجه به جنسیت.
در کل هر جور که به ماجرا نگاه کنیم بیرحمانه تصمیم گیری شده…اما یادمان باشه که ماهیت قضیه بیرحمانه است و ما تنها باید کم ضررترین حالت رو انتخاب کنیم که گمان می کنم همون قرعه کشی باشه. گرچه بقول نیمای عزیز قرعه کشی هم کاملا عادلانه نیست.
نظر من اينه كه به هر حال قرعهكشي بدون هيچ گونه وزندهي عادلانهترين راهه.
.
تنها يك سوال ميمونه: اگر يك خانم باردار بود و بخوايم يك دونه اسم براي خودش و يكي هم براي بچهاش توي ليست بذاريم و بعد قرعهي مرگ تنها براي يكيشون در اومد، چه كار بايد كرد؟
به نظر من بدون توجه به اینکه در قایق چه اتفاقی افتاد یا چه اتفاقی بهتر بود که بیفته، هولمز سزلوار اون مجازات نبود
قرعه کشی بدون در نظر گرفتن سن و جنسیت و …
امممم … یه چیزی … این یارو رو باید به جرم قتل عمد محاکمه میکردن … به جای ۱۱ نفر ۱۶ نفر رو انداخته پایین :دی
به نظرم باید صبر می کردند تا قایق غرق بشه، یا اینکه بعضی ها داوطلبانه خودشون از قایق بپرند بیرون
آيا هولمز سزاوار مجازات بود؟
اگر پيش از تصميم هولمز، آن دو استدلال گفته شده به صورت قانون مدون شده بوده، بله، هولمز سزاوار مجازات بوده چون ميبايست از قانون اطلاع ميداشته و طبق آن عمل ميكرده.
اما اگر امروز بخواهم براي شرايط هولمز قانون وضع كنم، حداقل ملوانان لازم براي رسيدن به مقصد را حساب ميكردم و بين بقيهي (تعداد) ملوانان و مسافران صرف نظر از سن و جنسيت و غيره:
اول داوطلبان را به دريا ميانداختم
سپس بين مابقي قرعهكشي ميكردم.
به نظر من همین که شهامت داشته و این کار رو کرده، جون ۳۰ نفر آدم رو نجات داده. اینکه آدم تصمیم بگیره که کسی رو بندازه تو آب، اصلاً کار راحتی نیست. مطمئناً برای خود هولمز هم سخت بوده.
به نظر من قدرت تصميم گيري اون آقا در اون شرايط قابل ستايشه. بقيه اش اصلن مهم نيست. اونهايي كه شاكي شدن بهتر بود همون موقع نظر بهتري ميدادن.
اولا که کی میتونه یه زن جیغ جیغو رو که گریه و التماس میکنه بندهزه تو آب؟ شوهرشم تو قایق باشه!
یا مردان مجرد دیگه ای تو قایق باشن و جوانمردی نکنند! به نطرم این گرایشات تکاملی یا انتصابی اینجو مواقع خوب جواب مبدن((( چرا تکاملی چون اگه اینا برسن به یه جزیره ی گمشده اگه یه مرد و 10 تا زن باقی مونده باشن بعد 10 سال ممکنه بتونن جمعیتشونو زیاد کنن و به همون تولید ناخالص ملی ایران برسن))) بنابر این طبق تکامل زن هارو نگه دارید! ((مگر اینکه قدرت جنسی نداشتند! ))
از طرف دیگه اگه فاکتور وزن زو هم در نظر بگیرین مرد ها سنگین ترند! و راه حل انشان دوستانه و عجیب دیگه ای هم هست که میشه پاهای ملتو که کسر زیادی از وزن کشتی رو داره برید!! اگه زندگی انقدر عزیزه که یه روزم یه روزه یه پا میشه خرچش کرد. تو هر مرحله هم داوطلب پذیرفته میشه. بازم اضافه وزن دارین بگین در خدمتم!